Datajournalistiek en -visualisatie nieuwe uitdaging voor informatiespecialisten

Door: Anke Vellenga ~ 9 januari 2012 19:30 ~ Categorie: Achtergrond.

Datavisualisatie, voorbeelden genoeg: Nederland van Boven, RegioHack, OpenCBS en Hack de Overheid. Ook de NOS wil datajournalistiek integreren in de nieuwsgaring en -voorziening. Samen met de informatiespecialisten van DocuMedia wordt een eerste stap gezet. Een interessante ontwikkeling waarbij de informatiespecialisten een centrale en verbindende rol binnen het datajournalistieke proces van de NOS gaan spelen.

Datajournalistiek en –visualisatie zijn steeds vaker terugkerende termen op conferenties en in vakbladen. Datajournalistiek kan omschreven worden als het proces van verzamelen, destilleren en presenteren van grote hoeveelheden informatie. Data vormen hierbij de basis voor analyse, visualisatie en het vertellen van een verhaal. Vanuit de overheid, maar ook van commerciële organisaties, non-gouvernementele organisaties en sociale platformen als Twitter en Facebook komen steeds meer data openbaar beschikbaar. Dit is een van de redenen waarom datajournalistiek en –visualisatie de afgelopen tijd een opmars heeft gemaakt bij Nederlandse nieuwsorganisaties.
Inmiddels hebben NU.nl, het VPRO programma Nederland van Boven en Sargasso al datajournalisten in huis en RTL Nieuws heeft momenteel een vacature voor een datajournalist uitstaan.

Ook NOS is bezig met het opzetten van datajournalistiek op de nieuwsredactie. Hier is een werkgroep opgericht die zich bezighoudt met datajournalistiek en –visualisatie. De werkgroep bestaat uit leden van verschillende redacties en wordt geleid vanuit de afdeling DocuMedia. Samenwerking tussen verschillende redacties en afdelingen staat voorop bij de werkgroep datajournalistiek.

Informatiespecialisten spelen een centrale en verbindende rol binnen het datajournalistieke proces bij NOS. Dit is niet zo gek aangezien er geen datajournalist bestaat die de verschillende disciplines perfect beheerst. Datajournalistiek is een kruising tussen onderzoeksjournalistiek, statistiek en vormgeving. De ideale datajournalist zou dus verstand moeten hebben van journalistiek, research, programmeren en vormgeving. Informatiespecialisten zijn in staat om de gaten op te vullen tussen journalisten, programmeurs en vormgevers. De naam informatiespecialist zegt het al; we hebben verstand van informatie (en data) en hoe hiermee om te gaan.

Onlangs werd bij dit artikel deze visualisatie gemaakt van data over pensioenfondsen. In de visualisatie zijn de dekkingsgraden van de 35 grootste pensioenfondsen over de afgelopen vier jaar verwerkt. De groene lijn is de grens van het vereiste niveau, de rode lijn die van het wettelijke minimum. De grootte van de bollen houdt verband met het aantal deelnemers aan het pensioenfonds. Wanneer er op een pensioenfonds wordt geklikt verschijnen er grafieken en overige feiten van het desbetreffende pensioenfonds. Het is de bedoeling dat deze visualisatie vaker ingezet kan worden bij relevante verhalen, ook zal hij verder geupdate worden wanneer er nieuwe cijfers vrijkomen.

In het geval van deze datavisualisatie is de verslaggever begonnen met het opvragen van cijfers bij de pensioenfondsen. Toen bleek dat niet alle fondsen mee wilden werken is er een informatiespecialist ingeschakeld om de ontbrekende cijfers te verzamelen. Vervolgens is de data geordend in Excel. Ook bij de ordening kunnen informatiespecialisten van belang zijn. De volgende stap was het visualiseren van de data. Er bestaan tegenwoordig (gratis) tools waarmee data vrij eenvoudig gevisualiseerd kunnen worden. Bij de NOS worden deze visualisatie momenteel voornamelijk gemaakt door de informatiespecialisten, maar het is de bedoeling dat journalisten dit in de toekomst ook zelf gaan doen. Voor de data over pensioenfondsen wilden we echter een uitgebreidere visualisatie maken dan de beschikbare tools boden. Daarom is er gekozen om een programmeur in te schakelen die een animatie in Flash heeft gebouwd. De communicatie tussen journalist en programmeur verliep via de betrokken informatiespecialist.

Datajournalistiek is dus een nieuwe, interessante en vooral leuke ontwikkeling binnen het vakgebied van informatiespecialisten. Naast het zoeken, ordenen, visualiseren en communiceren tussen verschillende disciplines van het proces van datavisualisatie kunnen informatiespecialisten een belangrijke rol spelen in het archiveren van herbruikbare datasets. Daarnaast kunnen er nieuwe technieken als data- en textmining en scraping verder ontwikkeld worden. Datajournalistiek biedt dus volop nieuwe uitdagingen voor informatiespecialisten waarmee we ons nog onmisbaarder kunnen maken in deze zware tijden.

Tags: ,

Reader's Comments

  1. Datajournalistiek en -visualisatie nieuwe uitdaging voor ... | De Informatieprofessional | Scoop.it | januari 11th, 2012 at 17:16

    [...] jQuery("#errors*").hide(); window.location= data.themeInternalUrl; } }); } http://www.vpod.nl – Today, 5:16 [...]

  2. Masters of Media » Data Journalism in the Netherlands | maart 20th, 2012 at 10:13

    [...] Vellenga, Anke. “Datajournalistiek en -visualisatie nieuwe uitdaging voor informatiespecialisten”. VPOD 2012. <http://www.vpod.nl/datajournalistiek-en-visualisatie-nieuwe-uitdaging-voor-informatiespecialisten/&gt; [...]

Leave a Comment

*