VPOD

Donderdag 11 juni werd in het Hilton Hotel in Amsterdam de achtste IP-lezing gehouden, een soort mini-conferentie voor informatieprofessionals. Deze keer was het thema ‘Integriteit 2.0′. Hoe betrouwbaar is de informatie die wij vinden en welke bronnen kunnen we nog vertrouwen? Wat gebeurt er met de sporen die we op internet achterlaten bij het zoeken? Hoe zit het met de privacy-aspecten van sociale netwerken? Vier experts spraken zich onder andere hierover uit. Google was daarbij een belangrijk mikpunt: Google’s missie om alle informatie op de wereld toegankelijk te maken botst steeds vaker met die andere belangrijke missie waarmee ze zichzelf identificeert: Don’t be evil.  De IP-organisatoren nodigden Google Nederland uit een spreker te leveren, maar helaas ging the Big G daar niet op in.

In dit artikel een samenvatting van de presentaties. Lang niet altijd ging het over bovenstaande vragen, maar interessant was het zeker!

Keynote speaker was Lee Bryant, sociale media-expert van het Engelse bedrijf Headshift. Hij hield een, hoewel erg optimistisch, overtuigend verhaal over de informatiewaarde van online sociale netwerken: Social networks as information filters. Via blogs, twitter, Facebook, Hyves en/of Linkedin komt er een constante stroom van gefilterde informatie op je af. Deze stroom zorgt voor wat Bryant noemt een ambient awareness, een soort allesomvattende kennis van wat er om je heen gebeurt. Veel van de kennis die je uit deze netwerken haalt lijkt misschien niet belangrijk, maar alles bijelkaar kan de kennis wel degelijk bepalend zijn voor te nemen besluiten. In Bryant’s visie is information overload (zoveel informatie op je af krijgen dat het niet meer te verwerken is) eigenlijk filter failure. Het is belangrijk om je netwerk relevant en vertrouwd te houden, en daarnaast open te staan voor nieuwe invloeden. Bekijk en lees de presentatie van Bryant in zijn geheel op de website van Headshift.

Henk Blanken, adjunct-hoofdredacteur van Het Dagblad van het Noorden en oa. auteur van Mediamores, schetste een wereld waarin de krant uiteindelijk zal ophouden te bestaan. De ontlezing is al jaren aan de gang en zal doorgaan. Zijn eigen “wet op de navelpiercing” voorspelt dat, als je iets niet voor je 25ste hebt gedaan, je er daarna nooit meer aan begint. Dat geldt voor een navelpiercing zetten net zo goed als voor een abonnement nemen op een krant. Kranten zullen steeds minder gaan verdienen omdat “de krant een verpakking is die we niet meer nodig hebben”.

Blanken vond de discussie over de betrouwbaarheid van informatie enigszins achterhaalt. Bij de nieuwe Google-generatie is scepsis de basishouding, men gaat er van uit dat informatie niet altijd helemaal correct is. Als het maar ‘ongeveer’ klopt is het ook goed. Dat is een heel andere houding dan die van twintig jaar geleden. In die tijd had je alleen de massamedia, met een grote mate van autoriteit. Wat het NOS-journaal bracht was ‘waar’. De generatie die is opgegroeid met internet hecht veel meer waarde aan authenticiteit dan aan autoriteit, en haalt zijn informatie niet meer uit kranten of van de televisie, maar uit het eigen sociale netwerk. Voor de massamedia, kranten en omroepen dus, is niet meer belangrijk wie het grootste bereik heeft, maar wie het kleinste (meest relevante) bereik. Wie gaat het best het gesprek met de eigen doelgroepen aan?

In een wereld waarin nieuws en informatie steeds meer commodities worden zullen journalisten hun verhalen beter moeten vertellen, met meer oog voor het individu. Neem kleine, relevante gemeenschappen als doelgroep en focus op niches. En ook de informatieprofessionals zullen beter moeten worden willen ze nog toegevoegde waarde bieden!

Lee Shaker, senior research specialist aan de Princeton University, is met name bekend geworden door zijn artikel In Google We trust. Hij begon met de definitie van ‘integriteit van informatie’. In het woord integriteit komen betrouwbaarheid (credibility/accuracy) en veiligheid (safety/privacy) samen. Vroeger was deze integriteit gemakkelijker te beoordelen, informatie stroomde van enkele massamedia naar het publiek. Tegenwoordig komt informatie van alle kanten, het publiek (de informatieconsument) is ook informatie-aanbieder geworden. Denk aan weblogs, commentaren op krantensites, internetfora, foto-verzamelingen op Flickr, filmpjes op Youtube etc.

Hoe kun je in dit veranderende medialandschap nog vertrouwen op de kwaliteit van informatie? Hoe weet je dat informatie niet op oneigenlijke manieren gebruikt wordt? Shaker noemde een aantal initiatieven om problemen rond betrouwbaarheid van informatie en schending van privacy op te lossen, zoals privacy-watchdog EPIC en factcheck.org. Maar ook hij moest toegeven dat dit soort organisaties niet voldoende menskracht hebben om het uitdijende internet bij te houden.

Zoekmachine-expert en Google-watcher Jeroen van de Wiel viel in voor de ontbrekende Google-spreker. Zijn presentatie ging over de ethische kwesties die Google dagelijks op zijn bord krijgt. Begonnen als een bedrijf met een grote feelgood-factor is Google nu verworden tot een voornaam mikpunt van (onder meer) Privacy International. Op allerlei manieren slaat Google persoonlijke gegevens op, en gebruikers hebben nauwelijks controle over wat er precies wordt bewaard en hoe de informatie wordt gebruikt.

Het motto van Google is veranderd van 'Don't be evil' naar 'You can make money without doing evil'.

Van de Wiel gaf een paar mooie voorbeelden van lastige ethische kwesties. Natuurlijk zat daar het filteren van zoekresultaten in landen als China bij. Een minder bekend voorbeeld: Wanneer je in Google.com zoekt op jew is de derde treffer de website van Jew Watch news, een zeer onfrisse antisemitische club. Ooit stond deze site zelfs op 1 in de zoekresultaten, totdat Google er wikipedia-resultaten handmatig boven plaatste. Eigenlijk was aan Google gevraagd om deze site helemaal uit de zoekresultaten te verwijderen, maar daar gingen ze in dit geval niet op in. Door middel van een juridische procedure gebeurde het wel bij de neonazistische site van Stormfront.org in Duitsland, en via de Amerikaanse DMCA (Digital Millennium Copyrights Act) wist Scientology te bewerkstelligen dat de Scientology-criticasters van Xenu.net uit het zoekresultaat op de term Xenu geschrapt werden.

Print PDF

No related posts.